Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Đổi mới phương thức tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động giám sát và thẩm tra của các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Kạn

( Cập nhật lúc: 10/09/2019  )
Luật Tổ chức chính quyền địa phương quy định: Các Ban HĐND là cơ quan của HĐND, có nhiệm vụ thẩm tra dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án trước khi trình HĐND; giám sát, kiến nghị những vấn đề do Ban phụ trách, chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước HĐND, do đó ngay từ khi ban hành Đề án nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021, HĐND tỉnh Bắc Kạn đã xác định rõ để nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, thẩm tra của các Ban HĐND thì phải đổi mới phương thức tổ chức giám sát, thẩm tra của các Ban HĐND.

Sau hơn 3 năm thực hiện Đề án, hoạt động giám sát và thẩm tra của các Ban HĐND tỉnh Bắc Kạn đã từng bước đổi mới, theo đó chất lượng đang dần được nâng cao.  

Về hoạt động giám sát

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, 4 Ban HĐND tỉnh đã tổ chức được 26 cuộc giám sát chuyên đề. Nội dung giám sát luôn là vấn đề được các Ban quan tâm, xem xét kỹ lưỡng để lựa chọn đưa vào Chương trình hoạt động năm của các Ban HĐND, theo đó nội dung giám sát phải phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh, là những vấn đề nổi cộm, bức xúc hoặc những tồn tại chậm được khắc phục. Một số nội dung đã được các Ban HĐND tỉnh giám sát trong thời gian qua như: Giám sát về tình hình thực hiện các dự án trồng rừng của DN được cấp GCN đầu tư; về công tác triển khai ứng dụng các đề tài, dự án khoa học công nghệ trên địa bàn tỉnh do Ban Kinh tế - NS  thực hiện; Giám sát công tác quản lý người sau cai nghiện ma túy, về hoạt động đào tạo gắn với giải quyết việc làm trên địa bàn tỉnh do Ban VH-XH thực hiện; Giám sát về công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn do Ban Pháp chế thực hiện; Giám sát việc thực hiện chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh do Ban Dân tộc HĐND tỉnh thực hiện,vv...

Căn cứ nội dung giám sát đã xác định trong Chương trình hoạt động của Ban, các Ban chủ động xây dựng Kế hoạch hoạt động quý để  xây dựng Kế hoạch giám sát cho phù hợp, đảm bảo không  trùng chéo về thời gian và đơn vị, địa phương chịu sự giám sát. Tùy theo nội dung, các Ban chủ động khảo sát nắm thông tin trước khi xây dựng đề cương, kế hoạch giám sát; việc lựa chọn đối tượng giám sát cũng được các Ban HĐND chú trọng, bởi vì lựa chọn đúng đối tượng giám sát sẽ giúp cho giám sát được đúng và trúng vấn đề. Do vậy, khi gửi Kế hoạch kèm theo đề cương giám sát, các Ban chưa lựa chọn ngay đối tượng giám sát trực tiếp, mà sau khi xem xét báo cáo của các đối tượng chịu sự giám sát gửi về mới lựa chọn đối tượng giám sát trực tiếp nhằm làm sáng tỏ vấn đề quan tâm. Trước khi tiến hành giám sát, Ban chỉ đạo bộ phận giúp việc tổng hợp các nội dung cần lưu ý,  thu thập tài liệu có liên quan gửi các thành viên Ban nghiên cứu trước, có sự phân công cụ thể cho từng thành viên. Trong quá trình giám sát tùy theo nội dung, Ban tổ chức kết hợp giám sát tại cơ sở, tổ chức đi thực địa để kiểm chứng thông tin đảm bảo độ tin cậy. Kết thúc giám sát, dự thảo báo cáo kết quả giám sát được lấy ý kiến của các đối tượng chịu sự giám sát để đảm bảo tính khách quan. Báo cáo kết quả giám sát phải được tổng hợp đầy đủ, ban hành kịp thời để  báo cáo Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo cụ thể tại các phiên họp thường kỳ. Sau giám sát, các Ban chỉ đạo bộ phận giúp việc theo dõi việc triển khai thực hiện kiến nghị của các đơn vị, tiếp tục nghiên cứu để tái giám sát hoặc đưa vào nội dung chất vấn các sở, ngành tại kỳ họp.

Về hoạt động thẩm tra  

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, các Ban đã tổ chức thẩm tra 177 báo cáo, dự thảo nghị quyết, đề án trình 13 kỳ họp HĐND tỉnh. Các Ban luôn chủ động thu thập thông tin thông qua các phương tiện truyền thông, tiếp xúc cử tri, các báo cáo định kỳ, các hội nghị sơ kết, tổng kết, các phiên họp thành viên UBND tỉnh, tham dự hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh mở rộng,….Với nguồn thông tin tương đối đầy đủ giúp cho hoạt động thẩm tra của các Ban được thuận lợi, các Báo cáo thẩm tra có tính thuyết phục, được đa số đại biểu HĐND tỉnh đánh giá cao, nhiều nội dung yêu cầu được UBND tỉnh và các ngành làm rõ, tiếp thu đầy đủ và có ý kiến chỉ đạo kịp thời.

Đối với đề xuất xây dựng dự thảo nghị quyết, tùy theo nội dung, TT HĐND tỉnh giao cho các Ban HĐND đề xuất ý kiến, phân công thẩm tra ngay từ bước đầu, giúp các Ban chủ động nghiên cứu, thu thập tài liệu; các cơ quan chủ trì soạn thảo HSDTNQ chủ động mời Ban góp ý tham gia ngay từ khâu xây dựng dự thảo nghị quyết; các Ban tham dự, thể hiện ý kiến quan điểm tại các phiên họp thành viên UBND tỉnh khi thông qua Tờ trình DTNQ, qua đó giảm bớt tình trạng UBND tỉnh phải giải trình khi báo cáo thẩm tra của các Ban còn ý kiến trái chiều, gây mất thời gian thảo luận tại các kỳ họp.

Quá trình thẩm tra, tùy nội dung, Ban tiến hành khảo sát ý kiến của cơ sở và một số đối tượng chịu sự tác động để lấy thông tin phục vụ thẩm tra, không chờ phải có Tờ trình chính thức gửi tới. Để chủ động, các Ban đã ban hành Kế hoạch thẩm tra, phân công các thành viên nghiên cứu, thẩm tra gắn với ngành lĩnh vực thành viên đang công tác. Tại hội nghị thẩm tra, các Ban mời Thường trực HĐND phụ trách tham dự để có ý kiến chỉ đạo hoặc định hướng, giúp cho công tác chuẩn bị tổ chức kỳ họp HĐND tỉnh được chu đáo. Trường hợp có ý kiến khác với nội dung trình, Ban xây dựng báo cáo thẩm tra có kèm theo dự thảo nghị quyết để gửi kỳ họp. Tại kỳ họp, Ban chủ động nghiên cứu báo cáo tiếp thu của UBND tỉnh, cập nhật ý kiến thảo luận tại các tổ đại biểu, hội ý nhanh trong Ban, báo cáo chủ tọa kỳ họp xem xét, thống nhất trước khi biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết. Theo đó, hầu hết ý kiến thẩm tra, phương án đề xuất của các Ban được đại biểu tán thành, được UBND tỉnh và cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu.

Mặc dù vậy, hoạt động giám sát và thẩm tra của các Ban HĐND tỉnh Bắc Kạn vẫn còn một số hạn chế nhất định, như: Một số cơ quan thuộc đối tượng giám sát chưa chú trọng thực hiện kiến nghị và kịp thời báo cáo kết quả thực hiện kiến nghị sau giám sát nhưng chưa có giải pháp hữu hiệu; công tác phối hợp với các cơ quan truyền thông trong việc sử dụng tin bài để phục vụ hoạt động giám sát chưa thực sự hiệu quả, mới chỉ dừng lại ở việc đưa tin; mức độ tham gia các hoạt động thẩm tra, giám sát của các thành viên kiêm nhiệm không đồng đều nhưng chưa được cải thiện; đội ngũ chuyên viên giúp việc cho các Ban  tương đối ổn định, kinh nghiệm thực tiễn chưa nhiều; việc gửi các dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án của cơ quan trình thường chưa đảm bảo thời gian nên thời gian thẩm tra ít. Bên cạnh đó cơ chế mời chuyên gia hỗ trợ cho hoạt động giám sát chưa được quy định cụ thể, rõ ràng,… nên ảnh hưởng phần nào đến chất lượng thẩm tra, giám sát của các Ban HĐND tỉnh.

Qua thực tiễn hoạt động, các Ban HĐND tỉnh Bắc Kạn kiến nghị một số nội dung nhằm góp phần đổi mới phương thức tổ chức nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của các Ban HĐND như sau:

1. Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương thì các Ban HĐND là cơ quan của HĐND, tuy nhiên trong thực tế, Ban của HĐND không có con dấu riêng, kinh phí sử dụng chung với kinh phí của Văn phòng, biên chế nằm ngoài biên chế của Văn phòng; đại biểu chuyên trách chỉ gồm có 1-2 thành viên là lãnh đạo Ban. Do vậy, hoạt động của các Ban phụ thuộc rất nhiều vào công tác tham mưu của Văn phòng và đại biểu chuyên trách; trong khi đó các thành viên Ban đa số hoạt động kiêm nhiệm và theo nhiệm kỳ nên kinh nghiệm thẩm tra, giám sát chưa nhiều, trách nhiệm không cao, chưa có quy định chung về chế độ trách nhiệm, khen thưởng cụ thể; thực tế hiện nay, tùy thuộc điều kiện kinh tế của tỉnh mỗi địa phương lại có quy định khác nhau.

2. Một số quy định về hoạt động của HĐND chưa có tính ổn định (từ 2003 đến nay thực hiện thí điểm bỏ HĐND cấp quận, huyện, phường; dự thảo sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương dự kiến điều chỉnh giảm đại biểu chuyên trách; cùng là đại biểu dân cử nhưng chế độ chính sách không thống nhất, không có hệ thống ngành dọc nên hoạt động của HĐND hoạt động theo kiểu “mạnh ai, nấy làm”, khó thực hiện được “quyền lực” thực tế tại địa phương nên khiến đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách còn nhiều tâm tư...

Do vậy các Ban HĐND tỉnh Bắc Kạn đề nghị cần có quy định hoặc hướng dẫn của cấp có thẩm quyền về một số băn khoăn nêu trên để đảm bảo có sự thống nhất, tương đồng giữa các địa phương trong hoạt động HĐND./.

Tác giả:  Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Trưởng ban Ban KT-NS HĐND tỉnh
Sign In