Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Cần nguồn lực đầu tư đủ mạnh “tạo đà“ cho việc thực hiện các mục tiêu KT-XH vùng dân tộc thiểu số, miền núi

( Cập nhật lúc: 30/05/2019  )
Theo Chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội dành 1,5 ngày (ngày 30 và ½ ngày 31/5/2019) để thảo luận tại Nghị trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2018; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và NSNN những tháng đầu năm 2019; Quyết toán NSNN năm 2017.

 

 ĐBQH Triệu Thị Thu Phương, Phó Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Bắc Kạn thảo luận về tình hình phát triển KT-XH tại kỳ họp thứ 7Quốc hội khóa XIV


Đánh giá những kết quả đạt được những tháng đầu năm 2019, Chính phủ nhận định mặc dù còn những hạn chế, yếu kém, nhưng nhờ sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước, tình hình kinh tế- xã hội nước ta những tháng đầu năm 2019 tiếp tục chuyển biến tích cực, nhất là trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực tiếp tục có nhiều khó khăn, thách thức. Kinh tế vĩ mô ổn định; lạm phát được kiểm soát; thu ngân sách Nhà nước tăng khá; các ngành, lĩnh vực chủ yếu tiếp tục phát triển ổn định. Đời sống nhân dân được cải thiện. Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, môi trường, cải cách hành chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quốc phòng, an ninh, đối ngoại đạt nhiều kết quả, tạo không khí phấn khởi trong toàn xã hội, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

 

Báo cáo của Chính phủ nêu rõ, nhiệm vụ đặt ra từ nay đến cuối năm 2019 và trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ là rất nặng nề. Theo đó, Chính phủ kiên định mục tiêu củng cố nền tảng vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng; thực hiện quyết liệt cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh; chú trọng phát triển văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu; đẩy mạnh cải cách hành chính, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí; tăng cường quốc phòng, an ninh; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế; chủ động đẩy mạnh thông tin và truyền thông; tăng cường công tác phối hợp giữa Chính phủ với các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể. 

 

Tham gia thảo luận, đại biểu Quốc hội Triệu Thị Thu Phương, Phó Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Bắc Kan, đánh giá cao sự quyết tâm và chỉ đạo sát sao của Quốc hội, Chính phủ trong việc ban hành và thực hiện các chính sách về phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh đối với vùng dân tộc thiểu số, miền núi, coi nhiệm vụ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi là nhiệm vụ trọng tâm xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát triển bền vững.

 

Tuy nhiên, đại biểu Triệu Thị Thu Phương cũng thẳng thắn đánh giá: Hiện nay vùng dân tộc thiểu số và miền núi vẫn là vùng có điều kiện khó khăn nhất, chất lượng nguồn nhân lực thấp, kinh tế xã hội phát triển chậm, điều kiện tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản thấp nhất, tỷ lệ nghèo cao. Dân số dân tộc thiểu số chiếm 14,6% dân số cả nước nhưng tỷ lệ hộ nghèo chiếm tới 52,66% hộ nghèo của cả nước, cá biệt có một số địa phương có tỷ trọng hộ nghèo dân tộc thiểu số/tổng số hộ nghèo cao (trên 80%); chênh lệch giàu - nghèo giữa các vùng, nhóm dân cư chưa được thu hẹp, nhất là khu vực miền núi phía Bắc, thu nhập bình quân đầu người của người dân tộc thiểu số chỉ khoảng 30% so với bình quân chung cả nước.

 

Đại biểu Phương cho rằng với địa hình chủ yếu là núi cao, độ dốc lớn và chia cắt, hạ tầng giao thông chủ yếu là đường bộ nhưng còn nhiều khó khăn, nền kinh tế chủ yếu là sản xuất nông, lâm nghiệp, chi phí sản xuất, lưu thông hàng hóa lớn, khó thu hút các nguồn lực xã hội đầu tư phát triển kinh tế xã hội, chưa kể đến những khu vực Vườn quốc gia, khu bảo tồn thuộc diện bảo tồn nghiêm ngặt về đa dạng sinh học thì cơ hội thu hút đầu tư nước ngoài hầu như là không có, người dân sống trong khu vực này rất khó thay đổi kế sinh nhai ngoài nghề rừng.

 

Tuy các chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng miền núi, vùng dân tộc thiểu số được ban hành nhiều nhưng chủ yếu tập trung đầu tư hỗ trợ trực tiếp cho người dân và cho từng địa phương đặc biệt khó khăn có đông đồng bào dân tộc thiểu số nghèo sinh sống, chưa có chính sách tổng thể mang tính “đòn bẩy” để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội chung cho toàn vùng dân tộc thiểu số, miền núi nhằm khai thác những tiềm năng, lợi thế so sánh của vùng. Nguồn vốn đầu tư trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 phân bổ cho các địa phương ở khu vực vùng núi phía Bắc so với các vùng khác trong cả nước có sự chênh lệch lớn, nhất là nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương (chênh lệch giữa tỉnh được phân bổ ngân sách cao nhất của vùng miền núi phía bắc thấp hơn so với tỉnh vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung là 3 lần; so với tỉnh vùng Tây Nguyên là 1,27 lần và so với tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long là 2,5 lần). Do đó, nguồn vốn được phân bổ chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn, nhất là nhu cầu đầu tư về cơ sở hạ tầng, giao thông cho các địa phương miền núi chưa tự cân đối ngân sách.

 

Trước thực trạng trên, đại biểu Triệu Thị Thu Phương đề nghị Quốc hội, Chính phủ cần có những giải pháp đột phá với nguồn lực đầu tư đủ mạnh nhằm giúp vùng dân tộc thiểu số, miền núi khai thác tiềm năng, lợi thế so sánh của vùng để đẩy mạnh phát triển kinh tế, tạo việc làm tại chỗ cho đồng bào dân tộc thiểu số địa phương; lấy phát triển kinh tế của vùng làm giải pháp “tạo đà“ cho việc thực hiện các mục tiêu về xã hội vùng miền núi, vùng dân tộc thiểu số với 3 nhóm giải pháp sau:

 

Thứ nhất, Quốc hội, Chính phủ xem xét, điều chỉnh những bất cập trong tiêu chí phân bổ nguồn vốn đầu tư công để áp dụng trong giai đoạn tiếp theo, trong đó cần xem xét đến tiêu chí tỷ lệ dân tộc thiểu số; tiêu chí về diện tích rừng và đất rừng/tổng diện tích tự nhiên ở các tỉnh miền núi như tiêu chí về đất trồng lúa ở các tỉnh đồng bằng; xem xét đến chiều dài đường giao thông liên tỉnh…được tính vào tổng hệ số điểm làm cơ sở phân bổ ngân sách cho các địa phương, để đảm bảo công bằng trong đầu tư giữa các vùng, miền.

 

Thứ hai, Chính phủ cần ưu tiên nguồn lực thực hiện chương trình phát triển kinh tế xã hội và đảm bảo quốc phòng an ninh của các vùng giai đoạn 2016 - 2020 đầu tư cho các dự án giao thông đầu mối, dự án kết nối liên tỉnh, liên vùng của khu vực miền núi, vùng dân tộc thiểu số; đầu tư xây dựng, hoàn thiện, nâng cấp hệ thống giao thông liên tỉnh kết nối với đường cao tốc, quốc lộ, khu kinh tế, nhằm tạo điều kiện thúc đẩy liên kết giữa các địa phương trong vùng và với các vùng trong cả nước, trong khu vực. Đặc biệt sớm xây dựng trình Quốc hội thông qua Đề án tổng thể đầu tư phát triển kinh tế- xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn được quy định tại khoản 8, điều 1 Nghị quyết số 74/2018/NQ-QHXIV ngày 20/11/2018 của Quốc hội.

 

Thứ ba, có cơ chế, chính sách điều phối liên kết vùng nhằm phát huy mạnh mẽ vai trò của các vùng kinh tế miền núi, trong đó ưu tiên đầu tư những liên kết mang tính kết nối thị trường giữa các trung tâm kinh tế lớn và các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn mà các doanh nghiệp là hạt nhân liên kết, để từ đó hình thành các chuỗi giá trị sản phẩm cho các tiểu vùng và toàn vùng đối với các sản phẩm chủ lực của vùng miền núi như: nông, lâm nghiệp, du lịch sinh thái, trải nghiệm; du lịch lịch sử - văn hóa; dịch vụ…Đồng thời, có chính sách đầu tư đủ mạnh khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu, nâng cao giá trị, gia tăng chất lượng sản phẩm hàng hóa nông, lâm sản...; đầu tư phát triển, khai thác tiềm năng du lịch sinh thái cùng các dịch vụ đi kèm, tạo việc làm tại chỗ cho người dân địa phương.

 

Phiên thảo luận về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội được truyền hình, phát thanh trực tiếp./.

Tác giả:  Ái Vân
Sign In