Skip Ribbon Commands
Skip to main content

ĐBQH tỉnh Bắc Kạn thảo luận về chính sách, pháp luật liên quan đến đất đai tại đô thị

( Cập nhật lúc: 30/05/2019  )
Theo chương trình làm việc của Kỳ họp thứ 7, Quốc hội dành trọn ngày 27/5/2019 để nghe báo cáo và thảo luận việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến hết năm 2018. Đây là hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội tại kỳ họp này, được nhân dân và cử tri cả nước đặc biệt quan tâm.

 

Đại biểu Quốc hội đơn vị tỉnh Bắc Kạn Hồ Thị Kim Ngân

 

Tại phiên thảo luận, bà Hồ Thị Kim Ngân, Giám đốc Sở Tư pháp, ĐBQH tỉnh Bắc Kạn tham gia phát biểu về một số nội dung còn bất cập trong công tác quản lý đất đai đô thị thời gian qua.

 

Thứ nhất, việc quản lý quỹ đất của doanh nghiệp trước và sau cổ phần hóa, xác định giá trị quyền sử dụng đất để đưa vào giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa, trong Luật đất đai chỉ quy định việc đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất, chưa quy định chặt chẽ, bắt buộc phải đấu giá đối với đất do doanh nghiệp đang quản lý, sử dụng khi chuyển mục đích sử dụng đất; Quy định về trình tự, thủ tục, điều kiện giao đất để thực hiện dự án không cụ thể, không ràng buộc hồ sơ chi tiết, quy định mức vốn chủ sở hữu tối thiểu để thực hiện cho từng dự án mà không xem xét vốn chủ sở hữu đó đã đầu tư cho dự án khác, sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh khác dẫn đến tình trạng không có vốn chủ sở hữu thực tế để đầu tư; Các tổ chức kinh tế, tổ chức sự nghiệp công lập sử dụng đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm được “Bán tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất thuê khi có đủ điều kiện quy định; người mua tài sản được Nhà nước tiếp tục cho thuê đất theo mục đích đã được xác định” nhưng không nêu rõ người mua tài sản được Nhà nước tiếp tục cho thuê đất theo mục đích đã được xác định trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hay trong quyết định hoặc hợp đồng cho thuê đất đã ký với bên bán tài sản dẫn đến khó khăn, vướng mắc, thiếu nhất quán về tiêu chí trong quá trình thực hiện giữa các đơn vị… Ngoài ra, tồn tại hạn chế còn xuất phát từ nguyên nhân chủ quan của việc không chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng đất trong và sau quá trình cổ phần hóa. Bà Hồ Thị Kim Ngân đề nghị trong báo cáo cần đánh giá thêm những nội dung mà thực tế diễn ra tương đối phổ biến như: việc doanh nghiệp chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ dự án sau khi được giao đất; chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa đủ điều kiện và đơn giá chuyển nhượng thấp hơn đơn giá của UBND tỉnh tai thời điểm chuyển nhượng, chuyển nhượng quyền sử dụng đất thấp hơn giá trị quyền sử dụng đất khi định giá xác định giá trị doanh nghiệp; cho tổ chức, cá nhân thuê tài sản trên đất không đúng với giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (trong phương án sử dụng đất sau khi cổ phần hóa). Giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá trái quy định; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khi chưa có quyết định giao đất, cho thuê đất, chưa đủ điều kiện, thủ tục, gia hạn sử dụng đất chưa đủ điều kiện. Có trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với mục đích đất ở đô thị có thời hạn sử dụng lâu dài cho doanh nghiệp không đúng quy định đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp chuyển tài sán nhà nước thành tài sản thuộc sở hữu của công ty cổ phần sau đó tiếp tục chuyển nhượng lại cho tư nhân hoặc góp vốn kinh doanh để thu lợi. Bà Hồ Thị Kim Ngân cho rằng việc làm rõ những tồn tại, hạn chế xuất phát từ nguyên nhân chủ quan đồng thời thực hiện thật tốt các kiến nghị của các vị đại biểu, kiến nghị của cơ quan liên quan như Tổng kiểm toán nhà nước về xử lý tài chính, xem xét thu hồi đất nếu đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thì việc quản lý quỹ đất của doanh nghiệp trước và sau cổ phần hóa, xác định giá trị quyền sử dụng đất để đưa vào giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa sẽ đạt được mục tiêu mà Nghị quyết số 60/2018/QH14 ngày 15/6/2018 của Quốc hội đã đề ra.

 

Thứ hai, trước thực trạng nhiều nhà đầu tư nước ngoài lợi dụng kẽ hở của pháp luật nước ta để ở lại địa phương như quy định tại Điều 46 Nghị định 118, Điều 26 Luật Đầu tư năm 2014 thì nhà đầu tư nước ngoài đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp trong tổ chức kinh tế trong nước không phải thực hiện thủ tục để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nên họ cũng giống như công ty trong nước và trở thành chủ sở hữu các dự án sử dụng đất mà không phải qua thẩm định của các cơ quan hữu quan, do vậy còn nhiều lo ngại về an ninh quốc phòng. Bà Hồ Thị Kim Ngân đề nghị trong báo cáo giám sát cần đánh giá cụ thể về thực trạng này, nghiên cứu sửa đổi những quy định không phù để có đề xuất phù hợp. Nếu chưa đánh giá và với đề xuất Chính phủ “Nghiên cứu, ban hành cơ chế chính sách để quản lý chặt chẽ, nghiêm cấm việc người Việt Nam đứng tên mua nhà, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, thuê đất cho người nước ngoài”, theo bà, mới chỉ là biện pháp tình thế giải quyết những trường hợp trước mắt, còn chưa giải quyết được các trường hợp người nước ngoài sở hữu diện tích đất ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng và Chính phủ ban hành văn bản để áp dụng chung trong cả nước hay văn bản cá biệt áp dụng cho địa phương diễn ra tình trạng này…

 

Thứ ba, việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (loại HĐ BT) trong thời gian qua bên cạnh các dự án đã mang lại hiệu quả thực sự, phát triển cơ sở hạ tầng ở nhiều địa phương, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thì hình thức này còn nhiều bất cập đó là: việc xác định quỹ đất, giá trị quyền sử dụng đất còn chưa rõ ràng về phương pháp và thời điểm xác định dẫn đến chênh lệch giá trị quỹ đất được sử dụng để thanh toán. Các dự án BT thực chất là sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước, nhà đầu tư ứng vốn làm hạ tầng và được nhà nước thanh toán bằng quỹ đất tương ứng. Tuy nhiên hầu hết các dự án BT đều lựa chọn nhà đầu tư theo hình thức chỉ định thầu làm giảm sự cạnh tranh và tiềm ẩn nguy cơ rủi ro chọn nhà đầu tư không đủ năng lực. Việc thanh toán cho nhà đầu tư theo hình thức giao đất đã giải phóng mặt bằng có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê không thông qua hình thứ đấu giá là chưa phù hợp với quy định của Luật đất đai.

 

Để có cái nhìn khách quan, toàn diện, bà Hồ Thị Kim Ngân đề nghị cần đánh giá sâu thực trạng: Việc giao cho nhà đầu tư thực hiện dự án từ khâu thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế dự toán và tự lựa chọn các đơn vị tư vấn thiết kế, thi công, giám sát có nhiều sai sót, gây thất thoát lớn trong quá trình thực hiện dự án; hạ tầng phục vụ cho đất đem đổi, khiến cho giá đất tăng lên có thể từ 10 lần hoặc hơn thế, nhưng phần chênh lệch này Nhà đầu tư lại hưởng lợi mà Nhà nước lại không được hưởng trong khi chính Nhà nước tạo ra giá trị tăng thêm về đất./.

Tác giả:  Thu Thương
Sign In