Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Luật Giám định tư pháp cần được sửa đổi để đảm bảo tính thống nhất cao hơn

( Cập nhật lúc: 26/11/2019  )
Sáng 25/11, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp.

 

Dự thảo Luật này sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Giám định tư pháp năm 2012 về quyền, nghĩa vụ của người giám định tư pháp, trách nhiệm quản lý, lập và công bố danh sách người giám định, tổ chức giám định theo vụ việc; trách nhiệm của cơ quan trưng cầu, cơ quan, tổ chức, cá nhân tiếp nhận, thực hiện giám định; cơ chế phối hợp trong trưng cầu, tiếp nhận và thực hiện vụ việc giám định liên quan đa ngành, đa lĩnh vực; thời hạn giám định; yêu cầu đối với nội dung trưng cầu và kết luận giám định; tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; trách nhiệm của các Bộ, ngành đối với hoạt động giám định tư pháp; xử lý vi phạm trong hoạt động giám định; việc áp dụng quy định của Luật này trong thực hiện giám định theo trưng cầu của cơ quan thanh tra.

 

 

ĐBQH Hồ Thị Kim Ngân, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Bắc Kạn thảo luận xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp.

 

Bàn về việc trưng cầu cá nhân, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc ngoài danh sách được công bố, ĐBQH Hồ Thị Kim Ngân, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Bắc Kạn phân tích: So với Luật hiện hành, quy định tại khoản 9 Điều 1 dự thảo Luật đã sửa đổi khoản 2 Điều 20 của Luật Giám định tư pháp nhấn mạnh vai trò người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc có trong danh sách và không còn đề cập đến “trường hợp đặc biệt”. Tuy nhiên, quy định như vậy vẫn bộc lộ một số bất cập cần được nghiên cứu, giải quyết. Thứ nhất, với quy định trong dự thảo có thể hiểu tất cả cá nhân, tổ chức thuộc các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan chuyên môn của UBND cấp tỉnh không cần nằm trong danh sách đã công bố, nếu đáp ứng điều kiện đều có thể được trưng cầu. Vậy việc công bố danh sách sẽ là bước không cần thiết trong công tác quản lý nhà nước về giám định. Mặt khác, ở khía cạnh cơ chế chịu trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan chuyên môn của UBND cấp tỉnh trong việc lựa chọn và lập danh sách cá nhân, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc, Luật cũng chưa quy định cụ thể về trách nhiệm của các cơ quan này trong việc rà soát và lựa chọn, đề nghị lập danh sách để công bố. Nếu các cơ quan này không lựa chọn để đề nghị lập, công bố danh sách thì chế tài xử lý vẫn còn bỏ ngỏ, dẫn tới tình trạng một số lĩnh vực chuyên ngành sẽ không có đầy đủ giám định tư pháp theo vụ việc và cơ quan trưng cầu vẫn phải lựa chọn ngoài danh sách đã công bố. Thứ hai, việc đề nghị cá nhân, tổ chức không trong Danh sách được công bố thực hiện giám định có thể mang tính khả thi trong thực tiễn không, ràng buộc trách nhiệm với họ như thế nào, vì trong dự thảo Luật chưa quy định rõ về quyền và nghĩa vụ của họ dẫn đến việc quản lý cá nhân, tổ chức ngoài danh sách sẽ rất khó thực hiện. Thứ ba, căn cứ quy định nào để xác định họ có đủ “điều kiện” thực hiện giám định? Với những vấn đề đặt ra, đại biểu Ngân đề nghị cần nghiên cứu để có hướng xử lý hiệu quả, nhằm đảm bảo tính khả thi, giải quyết đồng thời yêu cầu quản lý và giám định trong thực tế.

 

Về việc ban hành quy trình, quy chuẩn giám định, đại biểu Hồ Thị Kim Ngân cho rằng: Tại Điều 41 Luật Giám định tư pháp hiện hành đã quy định trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ, nhưng qua 5 năm thi hành luật, quy trình giám định chuẩn ở một số lĩnh vực chưa được quan tâm ban hành, do đó bà đề nghị cần đánh giá cụ thể và làm rõ có bao nhiêu vụ án phải tạm đình chỉ; bao nhiêu vụ việc gây khó khăn, lúng túng cho giám định viên trong việc lựa chọn phương pháp, cách thức tiến hành giám định; bao nhiêu cơ quan được trưng cầu từ chối, đùn đẩy việc tiếp nhận trưng cầu giám định do phụ thuộc vào quy chuẩn chuyên môn từ đó làm cơ sở cho sửa đổi tại Khoản 20 Điều 1 dự thảo Luật. Đồng thời, đề nghị Ban soạn thảo cụ thể thêm trường hợp nào ban hành quy trình, hướng dẫn; trường hợp nào ban hành quy chuẩn.   

 

Đối với quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước về giám định tư pháp, đại biểu Hồ Thị Kim Ngân chỉ ra một số tồn tại, hạn chế cần kịp thời khắc phục đó là hàng loạt các văn bản cần được ban hành về quy trình giám định chuẩn, hướng dẫn định mức chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, định mức chi phí giám định; hướng dẫn về căn cứ, cách thức đánh giá, sử dụng kết luận giám định trong các vụ án; cơ chế phối hợp giữa lực lượng pháp y công an và y tế; chất lượng đội ngũ giám định tư pháp... mà nguyên nhân chủ yếu nằm ở việc Bộ, ngành chủ quản, địa phương chưa thực sự quan tâm chăm lo đến tổ chức, hoạt động giám định tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý nên kết quả đạt được trong công tác giám định tư pháp thời gian qua chưa thật toàn diện. Từ những phân tích trên, đại biểu Ngân đề nghị cần có đánh giá về quá trình triển khai nhiệm vụ của các cơ quan đã được cụ thể trong luật hiện hành từ đó có đề xuất sửa đổi cụ thể về điều kiện bảo bảo thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, cũng như yêu cầu giám định tư pháp trong giai đoạn hiện nay.

 

Cùng tham gia vào nội dung dự thảo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp; bà Nguyễn Thị Thủy, Ủy viên thường trực Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Bắc Kạn cho biết hoạt động giám định tư pháp được quy định trong Luật Tố tụng hình sự, Luật Tố tụng dân sự và Luật Tố tụng hành chính hiện hành và tuân thủ theo nguyên tắc nhất định của các bộ luật này. Tuy nhiên, qua một số lần sửa đổi vẫn chưa có luật nào quy định về thời hạn giám định tư pháp. Trong dự thảo Luật lần này đã đưa quy định về thời hạn giám định và gia hạn giám định bổ sung vào Điều 26a, song quy định này đang mâu thuẫn với thời gian giải quyết án dân sự và gây khó khăn trong điều tra án hình sự. Do đó, đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị Ban soạn thảo rà soát kỹ việc bổ sung quy định về thời hạn giám định trong dự thảo Luật để đảm bảo tỉnh thống nhất, tránh gây khó khăn cho việc thực hiện sau này.

 

Việc sửa đổi, bổ sung Luật Giám định tư pháp năm 2012 là nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế về giám định tư pháp, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, đồng thời thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng; nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác giám định tư pháp, bảo đảm đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu giám định của hoạt động tố tụng nói chung và trong giải quyết án tham nhũng, kinh tế nói riêng.

 

Theo Nghị trình, dự thảo Luật này sẽ được Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV./.

Tác giả:  Ái Vân
Sign In