Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Quốc hội thảo luận về Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án

( Cập nhật lúc: 28/11/2019  )
Sáng 26/11, Quốc hội làm việc tại nghị trường để thảo luận về dự án Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu.

 

 

Các ĐBQH nghe Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga trình bày Tờ trình về dự án Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án và xem video về kết quả triển khai thí điểm về đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính được thực hiện tại 16 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (thời gian thí điểm từ tháng 11-2018 đến tháng 9-2019). Sau gần 10 tháng thực hiện thí điểm, các Trung tâm Hòa giải, đối thoại tại Tòa án của 16 tỉnh, thành phố đã hòa giải thành, đối thoại thành được 36.985/47.493 vụ việc được hòa giải, đối thoại, đạt tỷ lệ 78,08%. Trong đó có 32.994 vụ việc về hôn nhân và gia đình (đạt tỷ lệ 86%); 3.125 vụ án về dân sự (đạt tỷ lệ 47%), 459 vụ án về kinh doanh, thương mại (đạt tỷ lệ 39,43%), 300 khiếu kiện hành chính (đạt tỷ lệ 33,07%), 107 vụ án về lao động (đạt tỷ lệ 52,45%). Đối với những vụ việc hòa giải, đối thoại không thành (10.508 vụ việc), qua quá trình giải quyết tại Trung tâm, các hòa giải viên đã giải thích giúp các bên có nhận thức đúng đắn hơn về vụ việc tranh chấp, khiếu kiện, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giải quyết án sau này của Tòa án.

 

 

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Bắc Kạn góp ý xây dựng Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án.


Bàn về dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Bắc Kạn tán thành việc thiết lập phương thức hòa giải tại Tòa án và đề nghị chưa thu phí hòa giải vì các lý do sau:

 

Thứ nhất, khác với phương thức xét xử tại Tòa án bị ràng buộc bởi nguyên tắc Hiến định là nguyên tắc công khai, báo chí và mọi người đều có quyền tham dự thì hòa giải được tiến hành trong môi trường riêng có sự tham gia của các bên liên quan và điều này giúp cho các bên yên tâm, tin tưởng thảo luận với nhau về các tranh chấp, bất đồng, những uẩn khúc làm phát sinh mâu thuẫn…nhất là trong các vụ án ly hôn, các vụ án kinh doanh, thương mại.

 

Thứ hai, nếu các bên đồng ý, hòa giải viên có thể mời người thân, bạn bè tin cậy của các bên tham gia hòa giải để phân tích phải trái, thiệt hơn, giúp các bên cân nhắc, suy nghĩ thấu đáo trước khi quyết định…Qua thí điểm cho thấy đây là biện pháp được các hòa giải viên sử dụng rất hiệu quả, nhất là giải quyết các vụ án ly hôn, các mâu thuẫn trong làm ăn, kinh tế. Trong khi đó, với phương thức xét xử tại tòa án, việc mời những người nêu trên các tham gia là vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tố tụng.

 

Thứ ba, chi phí để giải quyết một vụ án dân sự hành chính rất tốn kém cả về nhân lực và kinh phí. Theo báo cáo của Chính phủ, nhiều năm nay tình trạng tồn đọng các bản án dân sự hành chính không được thi hành rất lớn, tỷ lệ thi hành án về tiền chỉ đạt 35%, đến năm 2019 vẫn còn hơn 96.000 tỷ đồng có điều kiện thi hành nhưng chưa thi hành được, nhiều vụ phải huy động lực lượng cưỡng chế thi hành án lớn gây tốn kém cho NSNN, hàng nghìn vụ có thời gian thi hành trên 10 năm. 

 

Thứ tư, về chi phí hòa giải: Kết quả thí điểm vừa qua đã khẳng định đây là thiết chế hiệu quả, tiết kiệm cho cả người dân và nhà nước với tỷ lệ hòa giải thành đạt trên 78%, chỉ còn 22% số vụ án phải đưa ra xét xử, điển hình như tỉnh Khánh Hòa, Bình Dương tỷ lệ hòa giải thành đạt trên 90%. So sánh chi phí xét xử vụ án (trung bình 5,5 triệu đồng/phiên tòa sơ thẩm, chưa kể chi phí mở phiên tòa phúc thẩm, giám đốc thẩm) với chi phí hòa giải (trung bình 1,2 triệu đồng/vụ hòa giải thành) cho thấy với kết quả thí điểm hòa giải thành trên 40.000 vụ đã tiết kiệm chi phí cho ngân sách rất lớn. Bên cạnh đó, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, nhiều nước lựa chọn phương thức hòa giải tại tòa án không thu phí hoặc thu mức thấp hơn nhiều so với mức thu án phí xét xử (Hàn Quốc, Singapore). 

 

Theo đại biểu Nguyễn Thị Thủy, đối với các tranh chấp dân sự, công lý không phải là việc tòa án tuyên ai thắng, ai thua mà điều quan trọng nhất là Nhà nước phải tổ chức ra các thiết chế giúp cho người dân hòa giải được với nhau. Với tâm lý và quan niệm “vô phúc đáo tụng đình”của người Việt Nam, việc phát huy phương thức hòa giải tại tòa án cần được xem là hướng đi ưu tiên trong phát triển tư pháp dân sự ở nước ta trong thời gian tới. Đây là phương thức phù hợp với truyền thống hòa hiếu, lối sống giàu tình cảm của người Việt Nam và đây là phương thức tốt cho người dân, tốt cho xã hội, tiết kiệm cho ngân sách. Do đó, đề nghị chưa quy định thu phí hòa giải tại Tòa án.

 

Hoạt động hòa giải, đối thoại tại Tòa án được cấp ủy, chính quyền và nhân dân các tỉnh thực hiện thí điểm đánh giá là mô hình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giải quyết hiệu quả những mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong đời sống, xã hội, phù hợp với xu hướng giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp thay thế xét xử của nhiều quốc gia trên thế giới./.

Tác giả:  Ái Vân
Sign In